MS Word – Giriş

KELİME İŞLEMCİLER

Kelime işlemci programları (Word Processor) bizlere herhangi bir belgenin hazırlanmasında yardımcı olan programlardır. Belgeler basit bir dilekçe olabileceği gibi bir kitap, broşür veya basit bir dergi olabilir. Daha karmaşık belgeler (Kompleks dergiler, afişler vb..) Masaüstü Yayıncılık (Desktop Publishing, DTP) programları ile hazırlanır.

Ortalama bir kelime işlemci bizlere şu konularda yardımcı olmalıdır.

  • Belgenin sayfa düzeni (Kenar boşlukları, kağıdın yönü,…),
  • Paragraf ve font yönetimi,
  • Yazdığımız yazıdaki dile uygun kelime ve gramer kontrolü,
  • Yazıda rutin yapılması gereken işlerin program tarafından yapılabilmesi (Numaralandırma, Başlıklar, vb…)

MS WORD

Günümüzde en çok kullanılan kelime işlemci programlarından birisidir. Alternatif olarak Word Perfect veya ücretsiz olan Google Workspace, Libre Office ve OpenOffice’de bu amaçla kullanılabilir. Biz yaygın kullanımı dolayısı ile MS Word’ü anlatacağız. Temelde çalışma mantıkları aynı olduğu için diğerlerini de kullanabilirsiniz.

Herhangi bir kelime işlemcinin 3 önemli fonksiyonu vardır. Bu üçünün iyi bilinmesi gerekir.

  1. Sayfa düzeni
  2. Paragraf
  3. Yazı tipi

Sayfa düzeni sayfayı nasıl kullanılacağımızı ayarladığımız yerdir. Paragraf; yazımızın satır ve paragraf araları ile yazımızın girintilerinin ayarlandığı yerdir. Yazıtipi ise yazımızda kullanacağımız yazı tiplerini, büyüklüğünü ve şeklini ayarladığımız yerdir. Aşağıda örnek bir sayfa bulunmaktadır.

MS WORD’de Kullanılan Bazı Tuş Kombinasyonları

Yalnız başına

  • Yon Tuşları : Sağa, sola, yukarı ve aşağıya hareket
    • Home : Satır başına
    • End : Satır Sonuna
    • Page Up – Page Down : Bir sayfa yukarı – Bir sayfa aşağıya
    • Delete : Kürsor’un sağındaki harfi silme
    • Backspace (ç) : Kürsor’un solundaki harfi silme

Kontrol (Ctrl) tuşu ile

  • Yön Tuşları : Bir kelime sağa – sola, bir paragraf aşağı – yukarı
    • Home : Dokümanın en başına
    • End : Dokümanın en sonuna
    • Delete : Kürsor’un sağındaki kelimeyi silme
    • Backspace (ç) : Kürsor’un solundaki kelimeyi silme
    • 5 : Satır arasını 1.5 (1.5 Lines) Satır arası yapma
    • 1 : Satır arasını 1 (Single) Satır arası yapma
    • K : Seçilen yazıyı koyulaştırma (Kalın)
    • T : Seçilen yazıyı eğik yapma (Italik)
    • X: Seçilen bölgeyi silerek kopyalama (Kes)
    • C : Seçilen bölgeyi kopyalama (Kopyala)
    • V : Kürsor’un bulunduğu noktaya daha önce kopyalanan bilgiyi yapıştırma
    • A: Tüm belgeyi seçmek
    • Z: Son hareket(ler)i geri almak (Undo – Gerial)
    • Farenin sol düğmesi: Üzerinde bulunulan cümleyi seçme
    • Fare tekerleği: yakınlaştırma ve uzaklaştırma

ÜstKrakter (Shift ñ) Tuşu ile

  • Yön Tuşları : Sağa, sola, yukarı ve aşağıya bir harf veya satır seçmek
  • Home : Kürsor’un bulunduğu noktadan satır başına kadar seçme
  • End : Kürsor’un bulunduğu noktadan satır sonuna kadar seçme
    • F3 : Seçilen yazıyı harf büyüklüklerini değiştirme (Change Case)

Kontrol (Ctrl) ve ÜstKrakter (Shift) Tuşu ile beraber

  • Yön Tuşları : Bir kelime sağa – sola, bir paragraf aşağı – yukarı seçme
  • Home : Dokümanın en başına kadar seçme
  • End : Dokümanın en sonuna kadar seçme
  • 4 (+) : Superscript (üssü) yazma : x2
  • 5 (%) : Subscript (altı) yazma : x2

METİN PARÇASINI SEÇMEK

Bir metni düzenlemek, silmek veya kopyalamak için önce seçmeniz gerekir. Seçim işlemi, bir harften tüm belgeye kadar olabilir.

  • Klavye ile seçim: SHIFT tuşuna basılı tutup ok tuşlarıyla seçimi genişletebilirsiniz.
  • Fare ile seçim: Seçmek istediğiniz kısmın başına tıklayın, sol tuşa basılı tutarak sürükleyin ve bırakın.
  • Sözcük seçmek: Bir kelimeye çift tıklayın.
  • Satır seçmek: Sol kenardaki boş alana tıklayın.
  • Cümle seçmek: CTRL tuşuna basılı tutup cümleye tıklayın.
  • Paragraf seçmek: Paragraf üzerinde üç kez tıklayın.

Seçilen metin genellikle koyu veya renkli bir zeminle vurgulanır. Seçimden sonra istediğiniz işlemi uygulayabilirsiniz.

GİRİŞ MENÜSÜ

YAZI TİPİ (FONT)

Font menüsü kelime işlemcilerde en çok kullanılan bölümlerden birisidir.  Yazımızdaki harflerin görünüşü ile ilgili ayarlamaları burada yaparız. Normal olarak yazı büyüklüğü 12 puntodur. Fakat bazı yazı tipleri daha ufak görünebilir, örneğin aşağıdaki tüm yazılar 12 puntodur:

Times New Roman 12 Punto

Arial 12 Punto

Verdana 12 Punto

Script 12 Punto

 Yazı tipi ayarlarında yazımızın harf tipi, büyüklüğü, rengi, pozisyonu ayarlanır. Yazı Tipi: Harf  tipi Arial, Times New Roman, Script vb seklinde ayarlanır. Yazı Tipi Stili: Koyu, italik (eğik) ayarlanır. Boyut: Harf büyüklüğü ayarlanır. Alt çizgi stili: Yazımızın altına çizgi çizmemizi sağlar. Single (tek çizgi), Double (çift çizgi), Words Only (sadece kelimelerin altı çizili – aradaki boşluklarda çizgi yok).
Yazı Tipi Rengi: Yazımızın rengini belirler. Effektler: Yazımıza çeşitli efektler vermek için kullanılır. Üstü Çizili: üzerini çiz, Üstü çift çizgili: üzerini çift çiz, Üst Simge: üste yazma (b2, xY), Alt simge: alta yazma (H2O)Küçük büyük: Yazının tümünü büyük harfe çevirir. Fakat büyük harfler olduğu gibi kalırken, küçük harf boyutunda ama büyük harf şeklinde yazılır. Örn. Örnek Bir Başlık – Örnek Bir BaşlıkTümü büyük: Yazımız tamamiyle büyük harfe çevirir. Örnek Bir Başlık – Örnek Bir Başlık
 

PARAGRAF

Yazımızın paragraflarına ilişkin ayarlarımız burada yapılır. Paragrafın ilk satır girintisi, satır arası, paragraflar arasındaki boşluklar vb. Burada dikkat etmemiz gereken önemli nokta, gerçek hayattaki paragraf ile bilgisayardaki paragraf tanımı biraz farklıdır. Gerçek hayatta paragraf en az iki satırdan oluşur. Fakat bilgisayarda tek bir kelime bile olsa Enter ile geçtiğimiz her şey bir paragraftır. Bu anlamda bizim başlık olarak gördüğümüz şeylerde bir paragraftır.

Hizalama: Hizalama yazımızın sayfamıza nasıl hizalanacağını belirler. Soldan, sağdan, ortaya,  her iki yana. Girinti: Paragrafımızın diğer paragraflara göre daha içerden veya dışarıdan yazılmasını sağlar. Sol: Sol girinti, paragrafın tamamının soldan girintisi. Sağ: Sağ girinti, paragrafın tamamının sağdan girintisi (A).

Özel: İlk satır girintisi,

Asılı: ilk satır haricindeki satırların girintisi.

Aralık: Satır ve paragraf arası boşlukların ayarlandığı bölüm burasıdır.

Önce: Paragraftan önce bırakılacak boşluk (C).

Sonra: Paragraftan sonra bırakılacak boşluk (D).

Satır Arası: Satır aralarında bırakılacak boşluk (B).

SAYFA DÜZENİ

Yazımızı bastıracağımız kağıt ile ilgili ayarlar burada yapılmaktadır.

Sayfa Yapısı’nın ilk bölümü olan Kenar boşlukları bölümünden sayfanın alt, üst, sağ ve sol tarafından ne kadar boşluk bırakılacağı ile alt ve üst bilgi ve cilt payı için ne kadar mesafe bırakılacağı ayarlanır. Yönlendirme kağıdın yatay veya dikey kullanım için ayarlanmasını sağlar.

Birden fazla sayfa açılır kutusunda 4 seçenek bulunur. Normal standart kullanım. Karşılıklı kenar boşlukları ise kağıdı arkalı önlü basacağımız zaman kullandığımız seçenektir. Bu seçeneği işaretlediğimizde sağ kenar boşluğu dış’a sol kenar boşluğu ise iç’e dönüşür. Her kağıda iki sayfa ise sayfalarımızı küçülterek kağıdın tek yüzüne iki sayfa basılmasını sağlar. Katlı kitap, kağıtlarımızı basıp, ortadan katladığımızda kitapçık şeklinde olması için kullanılır.

Kağıt boyutu bölümünden yazı için kullanacağımız kağıdın boyutu ayarlanır. Türkiye’de genel olarak A4 (210x297mm) [1] kağıtları kullanılır. İmperyal ölçü sistemi kullanılan ülkelerde ise Letter (205x279mm) kağıt kullanılır.

EKLE MENÜSÜ

Sayfa Numaraları

Sayfalarımıza sayfa numarası eklemek amacıyla kullanılır. Sayfa numarası sayfanın Üstbilgi veya Altbilgi bölümünde gözükür (bkz. Sayfa yapısı).

Konum: Sayfa numarasının sayfanın neresinde gözükeceğini belirler. Sayfanın altında veya sayfanın üstünde.

Sayı Biçimi: Sayfa numarasının 1,2,3,… , I, II, III, IV,…. Vb şeklinde ayarlamasını sağlar.

Önceki bölümden devam et: Sayfa numarasının 1’den veya bir önceki bölümün devamından başlamasını sağlar.

Başlangıç: Sayfa numarasının sizin istediğiniz bir sayıdan başlamasını sağlar. İstediğiniz bir sayıyı sağdaki kutucuğa yazabilirsiniz

Tarih ve Saat

Dokümanda kursorün bulunduğu noktaya belirtilen formda o günün tarihini ekler. Eğer Otomatik olarak güncelleştir işaretli ise tarih her dokümanı açtığınızda tarih otomatik olarak güncellenir (Dokümanı açtığınız tarih yazılır).

Dipnot – Başvurular

Dokümanınızda kursorün bulunduğu noktaya dipnot eklemeye yarar. Eğer Dipnot tıklanırsa sayfanın sonuna, Sonnot tıklanırsa dokümanın en sonuna dipnot ekler. Dipnot eklendikten sonra kursorün bulunduğu noktaya dipnot numarası veya işareti yerleşir ve sizi dipnotunuzu yazacağınız yere götürür. Dipnotunuzu[2] yazıp geri dönersiniz. Dipnotu silmek için dipnot işaretinizi silmeniz yeterlidir.

Dipnot numarası otomatik olarak verilir. Dipnot için kendiniz bir işaret kullanmak isterseniz (Sadece bir veya iki dipnotunuz varsa tercih edilebilir), her dipnot için “Özel işaret” alanına işaret (+, *, ** gibi) girmeniz gerekir. Bunu klavyedeki harflerden girebileceğiniz gibi “Simge…” düğmesine basıp oradan da seçebilirsiniz.

[1] A serisi kağıtların numarası arttıkça boyutları küçülür. A5 (147.5x210mm) kağıdın boyutu, A4 kağıdın tam yarısıdır. A3 (420x297mm) kağıt ise A4’ün tam iki katıdır.

[2] Örnek dipnot.